Stawonogi krwiopijne: kleszcze, komary i meszki. Nasza krew jest bardzo bogata w składniki odżywcze i dlatego jest wykorzystywana do produkcji jaj przez samice kleszczy, komarów i meszek - naszych pasożytów zewnętrznych.
 |
Komary są szczególnie dokuczliwymi pasożytami. Ich rozwój przebiega w drobnych zbiornikach wodnych, jak np. kałuże śródleśne, woda zebrana w dziuplach i w starych oponach, sadzawki, stawy, oczka wodne i inne zbiorniki bogate w materię organiczną. Samice komarów składają jaja do wody i w niej wylęgają się robakowatego kształtu larwy, odżywiające się różnymi mikroorganizmami, które filtrują z wody.
Szkodliwość komarów polega na tym, że kłują boleśnie i wypijają krew z człowieka i zwierząt domowych. Krew ssą tylko samice. U samców narządy gębowe są bardzo uproszczone i nie potrafią nimi przebić skóry ssaków; odżywiają się sokiem roślin i nektarem kwiatów. U naszych komarów pobierających krew od różnych ssaków mogą występować krętki Borrelia burgdorferi i komary wspomagają krążenie tych krętków, które wywołują u ludzi boreliozę z Lyme.
|
Meszki. Krwiopijne samice żerują tylko w dzień napadając na bydło, konie, owce, świnie, drób, a także na ludzi. W odróżnieniu od komarów, meszki nie są aktywne wieczorem i nocą. Od czasu do czasu meszki pojawiają się tak licznie, że atakując chmarami uniemożliwiają ludziom pracę i wypoczynek w terenie. Latają wokół nas, wchodzą do uszu, nosa i we włosy. Kłują w miejsca pokryte cieńszą i delikatniejszą skórą. Ukłucia meszek są dla nas bardziej bolesne niż ukłucia komarów i pozostawiają wyraźny krwawiący ślad i bolesne obrzmienia, trwające u ludzi nawet ponad tydzień. Wiele osób jest uczulonych, u nich mogą wystąpić duże obrzęki i gorączka.
 |
Kleszcze potrzebują krwi ludzkiej i zwierząt w każdym stadium rozwojowym, a samice dodatkowo do produkcji około 1000 jaj. Gospodarza wyczuwają tzw. organem Hallera, który wykrywa podwyższone stężenie dwutlenku węgla, wyższą ciepłotę ciała i zapach potu. U osób dorosłych kleszcze przeważnie przyczepiają się do nóg i pośladków, osiadają w pachwinach i na brzuchu, zaś u dzieci - na głowie. Kleszcze wprowadzają do krwi drobnoustroje chorobotwórcze, z których najgroźniejsze są krętki wywołujące boreliozę i wirusy kleszczowego zapalania mózgu (KZM).
Człowiek może zostać zakażony krętkami lub wirusami KZM:
- podczas pokłucia przez kleszcza,
- przez wtarcie znajdującego się kału kleszcza w zranioną skórę,
- przez rozgniecenie kleszcza i wtarcie jego treści w zranioną skórę.
|
Ochronę przed komarami, meszkami, kleszczami i przed innymi kłującymi stawonogami na kilkanaście godzin można uzyskać stosując repelenty, czyli chemiczne środki odstraszające pasożyty, którymi spryskuje się lub smaruje się odsłonięte części ciała (głowa, szyja, ramiona). Sprzedawane są one w formie kremu, sztyftu, płynu lub aerozolu.
Do najskuteczniejszych repelentów należą Spray oraz Żel odstraszający Expel. Ukąszenia owadów czy inne podrażnienia złagodzi Żel łagodzący Expel. |